Pytania i odpowiedzi dotyczące wałów napędowych BMW

Pytania i odpowiedzi dotyczące wałów napędowych BMW BMW
Bogdan Kruk
26.6.2024

Jednym z elementów, charakterystycznych dla samochodów marki BMW, jest montowany wzdłużnie silnik nad przednią osią i skrzynia biegów połączone z przekładnią główną, umieszczoną z tyłu pojazdu za pomocą przegubowego wału napędowego. W ciągu ostatnich 50 lat konstrukcje tych wałów ewoluowały wraz z rozwojem poszczególnych podwozi i modeli pojazdów.

  • Jakie są objawy uszkodzonego elastycznego łącznika wału?
  • Obciążenia i naprężenia działające na układ napędowy. 
  • Różnice między jednoczęściowym a dwuczęściowym wałem napędowym.

Analizując poszczególne modele, można zauważyć różnorodne typy przegubów, łożysk podpory wału i elastycznych łączników. Niezmienne jest jednak to, że pewnego dnia wał napędowy może ulec awarii, co objawi się odgłosami i możliwymi drganiami pojazdu, odczuwalnymi przez kierowcę.

Oto pytania najczęściej zadawane przez techników, a dotyczące wałów napędowych w samochodach marki BMW:

Dlaczego część pojazdów wyposażona jest w wały napędowe jednoczęściowe, a część w dwuczęściowe?

Wybór między jednoczęściowym a dwuczęściowym wałem napędowym zależy od kilku czynników, takich jak częstotliwości harmoniczne i moc silnika. Jednoczęściowy wał napędowy, szczególnie dłuższy, może generować częstotliwości harmoniczne, które mieszczą się w zakresie słyszalnym przez człowieka, co może prowadzić do niepożądanych wibracji i hałasów.

Z kolei dwuczęściowy wał napędowy z dodatkową podporą zmniejsza długość poszczególnych sekcji wału, co pomaga w rozpraszaniu wibracji i eliminacji rezonansów. To prowadzi do bardziej płynnej i cichszej pracy układu napędowego.

W samochodach ze sportowym charakterem, takich jak BMW M3 i M4, wybór między jednoczęściowym a dwuczęściowym wałem napędowym może być podyktowany także kwestiami dotyczącymi wytrzymałości i rozkładu naprężeń. Dwuczęściowy wał napędowy może lepiej radzić sobie z dużymi mocami i momentami obrotowymi, dzięki czemu jest odporniejszy na uszkodzenia.

Dlaczego łożysko centralne ulega przedwczesnej awarii?

Przedwczesna awaria łożyska centralnego wału napędowego może mieć różne przyczyny. Jednym z głównych czynników jest zbyt duży kąt nachylenia wału napędowego, co prowadzi do nieprawidłowego obciążenia łożyska. Taka sytuacja może być wynikiem niepoprawnego montażu silnika, skrzyni biegów lub tylnego mechanizmu różnicowego.

Ponadto uszkodzenie łożyska może być spowodowane czynnikami środowiskowymi, np. niewłaściwym stanem osłony gumowej, która zapewnia łożysku ochronę przed wodą lub wysoką temperaturą. Wysoki przebieg pojazdu i duże obciążenie łożyska mogą także przyspieszyć jego degradację i prowadzić do wcześniejszej awarii.

BMW_schemat źródło: BMW

Wszystkie te czynniki przyczyniają się do utraty sprawności łożyska centralnego wału napędowego. Jakie są objawy uszkodzonego elastycznego łącznika wału napędowego? Objawy uszkodzonego elastycznego łącznika wału napędowego mogą być różnorodne. Oto kilka sygnałów, na które warto zwrócić uwagę, kiedy podejrzewa się problem z przegubem wału napędowego:

  • odgłosy trzeszczenia i stukania słyszalne podczas przełączania na bieg wsteczny z załączonym hamulcem,
  • obecność rdzawego pyłu wokół przegubu elastycznego,
  • ograniczenia w ruchu przegubu elastycznego, które są zauważalne przy zdemontowanym wale napędowym,
  • odczuwalne drgania pojazdu podczas ruszania z miejsca i wibracje przy zwiększaniu momentu obrotowego,
  • nietypowe dźwięki lub wibracje odczuwalne podczas jazdy na nierównych nawierzchniach lub podczas przyspieszania.

Zauważenie któregokolwiek z tych objawów może sugerować uszkodzenie elastycznego łącznika wału napędowego i wskazywać na konieczność podjęcia działań naprawczych.

Co to jest fazowanie? 

Fazowanie w kontekście układu napędowego oznacza odpowiednie wyosiowanie przegubów wewnętrznych, które zapewnia prawidłowe ułożenie wału napędowego. To kluczowy proces podczas demontażu i montażu wału napędowego, ponieważ niewłaściwe ustawienie przegubów może prowadzić do poważnych problemów (takich jak wibracje, hałas lub uszkodzenia elementów układu napędowego).

Jak właściwie zamocować wał napędowy w imadle?

Żeby właściwie zamocować wał napędowy w imadle, należy przestrzegać kilku istotnych kroków. Pierwszym z nich jest upewnienie się, że zacisk imadła znajduje się wokół pierścienia łącznika, a nie na wale. Takie postępowanie zapobiega uszkodzeniu wału napędowego w przypadku zbyt mocnego zaciśnięcia, zwłaszcza że konstrukcja wału napędowego opiera się na rurze, która jest pusta w środku.

Kolejnym istotnym aspektem jest zastosowanie odpowiednich narzędzi do demontażu zużytego łącznika elastycznego. Używanie właściwych narzędzi jest kluczowe do zapewnienia bezpiecznego i skutecznego demontażu, minimalizując ryzyko uszkodzeń lub odkształceń. Jeśli wał napędowy jest wgnieciony lub wykazuje jakiekolwiek oznaki uszkodzenia strukturalnego, zaleca się jego wymianę.

Wał napędowy przenosi istotne obciążenia i naprężenia w układzie napędowym, więc nawet niewielkie uszkodzenia mogą prowadzić do poważniejszych problemów podczas eksploatacji pojazdu.

Na jakie elementy warto zwrócić uwagę w przypadku wystąpienia hałasów z układu napędowego w pojazdach z napędem na 4 koła?

Hałas układu napędowego w pojazdach z napędem na 4 koła może być mylony z hałasem pracującej przekładni głównej lub przekładni przedniej osi, ponieważ mogą one brzmieć podobnie. Żeby zidentyfikować hałas związany z układem napędowym 4WD, należy zwrócić uwagę na następujące okoliczności i objawy:

1. Rodzaj nawierzchni – hałas najbardziej słyszalny będzie na czystej, suchej jezdni, a może zmaleć na nawierzchni o niskiej przyczepności. Taki sam na wszystkich rodzajach nawierzchni będzie natomiast hałas z przedniej osi lub przekładni głównej, który jest generowany przez łożyska, koła zębate lub przekładnie planetarne.

2. Zakręty – hałas może się nasilać podczas wykonywania ostrych, ciasnych zakrętów. W takich sytuacjach nie ulegnie jednak zmianie większość odgłosów wydawanych przez przednią oś lub przekładnię główną.

3. Zmiana prędkości jady – hałas może się zmieniać, kiedy pojazd przechodzi ze zwalniania do przyspieszenia (lub z przyspieszenia do zwalniania) poprzez podniesienie lub obniżenie ciśnienia w oponach na jednej osi pojazdu.

4. Stan opon – jedna lub więcej opon może mieć niewielkie, krótkie rysy na obrzeżach bieżnika. Zarysowania te mogą być spowodowane poślizgiem opony lub jej ścieraniem się na nawierzchni jezdni.

Dlaczego w niektórych wałach napędowych stosuje się elastyczne łączniki?

Łącznik elastyczny, znany również jako Flex Disc lub Guibo, jest elementem zaprojektowanym w celu absorbowania drgań i redukcji obciążeń udarowych w układzie napędowym pojazdu. Jego głównym z adaniem jest przenoszenie momentu obrotowego z wału napędowego do przekładni głównej, co minimalizuje negatywne efekty drgań i szarpnięć.

W większości modeli BMW tarcza Guibo jest wykonana z gumy, co zapewnia odpowiednią elastyczność i absorpcję wibracji. W późniejszych modelach stosuje się także aluminiowe elementy z elastycznymi tulejami, które oferują większą wytrzymałość i trwałość.

Objawami zużycia tarczy elastycznej są wyczuwalne drgania i stuki podczas zmiany biegów. Ponadto mogą się pojawić także inne symptomy, takie jak nieprawidłowe zachowanie pojazdu podczas przyspieszania lub zwalniania oraz wyczuwalne luzy w układzie przeniesienia napędu.

Czy warto wymieniać tarczę elastyczną, jeśli podejrzewa się jej zużycie?

Uszkodzona tarcza elastyczna może prowadzić do poważniejszych problemów z układem napędowym, a nawet wpłynąć na bezpieczeństwo jazdy. Zaleca się więc regularne sprawdzanie stanu tarczy elastycznej podczas przeglądów technicznych i jej wymianę w przypadku stwierdzenia zużycia.

Źródło: Materiały redakcyjne

O Autorze

Bogdan Kruk

Redaktor miesięcznika „autoEXPERT”

Tagi artykułu

autoExpert 7–8 2024

Chcesz otrzymać nasze czasopismo?

Zamów prenumeratę