Procesy lakiernicze coraz bardziej energooszczędne

Efektywność energetyczna procesów lakierniczych AdobeStock - Krafla

Nowe technologie związane z przygotowaniem powierzchni, nakładaniem lakierów, suszeniem czy skróceniem czasu całego procesu, a także kwestie ekologiczne już od kilku lat napędzają rozwój branży lakierniczej. Jednak rosnące w szybkim tempie ceny energii elektrycznej sprawią, że w najbliższym czasie na popularności będą zyskiwać przede wszystkim te rozwiązania, które pozwolą zwiększyć efektywność energetyczną warsztatów lakierniczych.

Galopujące ceny energii elektrycznej na światowych rynkach hurtowych bardzo mocno uderzają w większość przedsiębiorców, jednak szczególnie narażone są branże o wysokim poziomie energochłonności. Ceny energii na europejskim rynku kształtują się na poziomie już nawet kilka razy wyższym niż przed wybuchem pandemii.

Powiązane firmy

Obecny konflikt w Ukrainie z pewnością nie przyczyni się do zahamowania podwyżek. Co ciekawe, ceny dla Polski są obecnie jednymi z najniższych w UE – według danych z 23 sierpnia br. z rynku dnia następnego. Tańszą energię miały tego dnia tylko Hiszpania, Portugalia i Szwecja. To z jednej strony dobra wiadomość dla przedsiębiorców (wynika bowiem, że ceny mogły być sporo wyższe), ale z drugiej strony istnieje ryzyko, że to jeszcze nie koniec podwyżek.

>>>Zestawienie systemów lakierniczych<<<

W poszukiwaniu oszczędności

Warsztaty lakiernicze nie są żadnym wyjątkiem i również muszą stawić czoła wysokim kosztom energii elektrycznej. Na szczęście na rynku pojawia się coraz więcej energooszczędnych produktów i technologii, które w dłuższej perspektywie mogą się przełożyć na niższe zużycie energii elektrycznej.

Przykładowo firma NOVOL wprowadziła do oferty energooszczędną technologię SPECTRAL. Jak wyjaśnia Tomasz Tomczyk, dyrektor Pionu Szkoleń w firmie NOVOL, znajdziemy w niej m.in. lakier bezbarwny SPECTRAL KLAR 545-00, który utwardza się bezpiecznie w obniżonej temperaturze 40°C w ciągu zaledwie 15 min, oraz podkład aspartanowy SPECTRAL 00-RACE utwardzający się przy trzech warstwach w czasie 45 min bez potrzeby wygrzewania. Możliwość ponad 60-procentowego cięcia kosztów pracy kabiny lakierniczej dzięki niższej temperaturze i skróceniu czasu procesu będzie zatem miała kluczowe znaczenie dla rentowności napraw lakierniczych.


Tomasz Tomczyk NOVOL
Prognozy, które mówią o wzroście cen energii o 70% w 2023 r., nie pozwalają obojętnie przechodzić obok tematu szukania oszczędności. NOVOL, jako producent systemów lakierniczych, przygotował propozycję energooszczędnej technologii SPECTRAL, którą wprowadza właśnie na polski rynek.

Tomasz Tomczyk
Dyrektor Pionu Szkoleń w firmie NOVOL

Stosowanie odpowiednich produktów lakierniczych, które skracają czas lakierowania bądź obniżają wymaganą temperaturę pracy w kabinie – a tym samym przekładają się na wzrost rentowności tego procesu – to tylko jedna z zalecanych praktyk, którą warto wdrożyć w warsztacie. Równie duże, a może i większe oszczędności można uzyskać, stosując odpowiednie wyposażenie warsztatu.

Jak zauważa Bartek Górecki, kierownik projektów w firmie FBD, efektywność energetyczną warsztatu lakierniczego można zwiększyć poprzez zastosowanie technologii, które pozwolą obniżyć koszty energii. Do takich technologii należą m.in. energooszczędne oświetlenie LED czy zaawansowane sterowanie kabiną lakierniczo-suszącą połączone z falownikami.

lakierowanie Raven Media – Maciej Blum

– Inteligentny panel sterowania z możliwością programowania poszczególnych faz pracy kabiny, dostosowanie programów do wymagań stosowanych technologii lakierniczych i, co najważniejsze, automatycznie regulowana wydajność agregatów i dostosowanie ich pracy do potrzeb procesu lakierniczego przekładają się na znaczne zwiększenie efektywności energetycznej procesów lakierniczych – tłumaczy Bartek Górecki.


Bartek Górecki FBD
Efektywność energetyczną można zwiększyć poprzez zastosowanie różnych technologii, które obniżają koszty energii. Do takich technologii należą m.in. energooszczędne oświetlenie LED czy zaawansowane sterowanie kabiną lakierniczo-suszącą połączone z falownikami.

Bartek Górecki
Kierownik projektów w firmie FBD

Na podobną kwestię zwraca uwagę Aleksander Terelak, prezes firmy NTS Sp. z o.o., według którego koszt energii jest jednak tylko jedną ze składowych kosztów użytkowania kabiny lakierniczej. – Wiodący producenci kabin starają się wdrażać coraz więcej nowych technologii, które mają za zadanie oszczędzanie energii i paliw.

Przykładowo USI Italia wdrożyło jednostki typu HE (High Effciency), wyposażone w nowy typ silników elektrycznych o wyższym momencie obrotowym. Dzięki temu dwa silniki 7,5 kW mogą dać przepływ na poziomie standardowych jednostek z silnikami 11 kW – mówi Aleksander Terelak i wymienia kolejne przykłady energooszczędnych rozwiązań: – Wprowadzenie technologii inwertorowej połączonej z rozbudowanymi komputerowymi panelami sterowania również ma na celu ograniczenie zużycia prądu.

Dla przykładu, ograniczenie przepływu powietrza o 10% powoduje spadek zużycia energii z 11 do 8 kW. Równie ważne są systemy monitorowania pracy z pistoletem, które potrafią wykryć, czy użytkownik używa pistoletu lakierniczego w kabinie. Jeśli nie, mogą ograniczyć przepływ powietrza w najbardziej energożernej fazie lakierowania nawet o 30–40%, co w efekcie doprowadzi do spadku zużycia prądu z 2 × 11 kW do 2 × 3,8 kW.

Jakub Tomaszewski, product manager w firmie Multichem, uważa, że każdy przypadek jest inny i każdy, „kto szuka kosztów”, powinien zrobić przegląd swoich wydatków. – Wprawdzie wprowadzenie pozornie niewielkich zmian będzie wymagało pewnego wysiłku ze strony kierownictwa i personelu, ale może znacznie zredukować wydatki – przekonuje Jakub Tomaszewski. – Kiedy każdy aspekt wykonywanych prac mierzy się w celu zidentyfikowania i wyeliminowania marnotrawstwa czasu i materiałów, kiedy wprowadza się efektywne praktyki, a dostawy są konsolidowane i wygodniejsze dla każdego pracownika i jego poszczególnych stanowisk, różnica na koniec miesiąca będzie zauważalna.

Nowinki technologiczne pożądane

Następstwem niemal stałej ewolucji branży lakierniczej są nowe technologie, które pojawiają się co jakiś czas. Część z nich może przyczynić się do znaczącego ograniczenia kosztów funkcjonowania lakierni.

Aleksander Terelak wymienia 2 takie przykładowe rozwiązania. Zupełnym nowum są rozwiązania hybrydowe, w których mamy dwa systemy grzania, np. elektryczny i gazowy. Po odpowiednim spięciu takiej kabiny z panelami słonecznymi system sterowania może wykorzystywać do częściowego lub całkowitego ogrzewania powietrza, które wchodzi do kabiny, energię elektryczną z paneli słonecznych. Oddzielnym zagadnieniem jest natomiast stosowanie systemu suszenia z użyciem wbudowanych w kabinę lamp podczerwieni. System ten potrafi być bardzo oszczędny, jednak wciąż ma wiele wad, które ograniczają jego użycie.

Spore oszczędności możemy uzyskać także, wykorzystując systemy rekuperacji, czyli odzysku ciepła z odprowadzanego z kabiny powietrza. Ciepło to następnie wykorzystuje się do podgrzania chłodnego powietrza, które jest zaciągane z zewnątrz do kabiny. W zależności od rodzaju stosowanego rekuperatora (jednostopniowy czy dwustopniowy) system jest w stanie odzyskać nawet do 80% ciepła. To niezwykle istotna kwestia, bo ogrzanie pobieranego ciepła jest najbardziej energochłonnym procesem w pracy kabiny lakierniczej.

Do tematu oszczędności i efektywności energetycznej w warsztatach lakierniczych podszedłbym bardziej ogólnie. Koszt energii elektrycznej jest bowiem tylko jedną składową kosztów użytkowania kabiny, a przy obecnych cenach paliw można powiedzieć, że energia elektryczna stanowi tylko małą część tych kosztów.

Aleksander Terelak
Prezes firmy NTS Sp. z o.o.

W kierunku coraz krótszego lakierowania

Każde energooszczędne rozwiązanie (nawet jeśli z pozoru ma niewielkie znaczenie) będzie przyczyniało się do redukcji kosztów działalności lakierni. Ważne zatem, żeby podejść do tego tematu systemowo i wprowadzać jak najwięcej technologii o niskiej energochłonności. Jednocześnie warto stawiać na wszelkie rozwiązania, które będą wymiernie skracać czas samego lakierowania. Krótszy proces lakierowania to krótszy okres podwyższonego zużycia energii i innych mediów, nie mówiąc o możliwości obsłużenia większej liczby klientów.

W ostatnich latach poczyniono już znaczne postępy w skróceniu całościowego procesu lakierniczego i, szerzej, zwiększeniu jego rentowności. Ostatnie wydarzenia jeszcze bardziej ten proces jednak przyspieszają. – Ważnym wkładem w obniżenie kosztów działalności warsztatów lakierniczych jest wprowadzenie lakierów wodorozcieńczalnych, które znacząco zwiększają wydajność w myśl zasady więcej za mniej (w przeliczeniu na 1 m²) – mówi Jakub Tomaszewski. – Dalsze postępy możemy osiągnąć dzięki zwiększonemu stosowaniu produktów o krótkim czasie schnięcia, które są „odporne” na wahania cen. Po co (i przede wszystkim za co) wygrzewać podkład przez 30 min w temp. 60°C, jeśli możemy wybrać produkt, dzięki któremu uzyskamy ten sam efekt taniej, dzięki schnięciu jedynie 1 godz. w 20°C.

Wydajne (przemyślane) procesy lakierowania i schnięcia niskotemperaturowego mogą w przyszłości w istotny sposób przyczynić się do dalszej redukcji zużycia energii.

Jakub Tomaszewski Multichem
Obniżenie kosztów czy też raczej optymalizacja kosztów to nie fizyka kwantowa. W moim odczuciu najważniejsza jest świadomość procesów, które dzieją się w naszym warsztacie, od małych celów do dużych, nawet jeśli jest to prozaiczne wyłączanie po sobie światła.

Jakub Tomaszewski
Product manager w firmie Multichem

Również dla Aleksandra Terelaka z NTS w ostatnim czasie najistotniejsze w procesie lakierowania jest dążenie do obniżenia temperatury wygrzewania lub/i skrócenia czasu potrzebnego na utwardzenie powłoki do takiego stanu, aby można było elementy lub pojazd wyprowadzić z kabiny. – Na stałe na rynku pojawiły się lakiery, które umożliwiają utwardzenie powłoki w kilka minut w temperaturze standardowej (60°C) lub maksymalnie w kilkanaście (10–15) minut w temperaturze ok. 40°C. Najnowsze rozwiązania umożliwiają utwardzenie powłoki w czasie 40–50 minut w temperaturze 20°C z minimalnym przepływem powietrza w kabinie. W połączeniu z instalacją fotowoltaiczną może to zapewnić w pewnych okresach roku praktycznie bezkosztowy proces suszenia w kabinie hybrydowej – tłumaczy Aleksander Terelak.

Tomasz Tomczyk wymienia z kolei 3 najważniejszego według niego trendy, które można zaobserwować obecnie w warsztatach lakierniczych. To przede wszystkim stosowanie rozwiązań, które pozwolą skrócić proces lakierowania, jednak bez utraty jakości końcowej. – Świetnym przykładem takiego rozwiązania są np. energooszczędne lakiery utwardzające się w ciągu zaledwie 5 min w 60°C (np. KLAR 565-00), lakiery energooszczędne i przyjazne akumulatorom w samochodach hybrydowych i elektrycznych, które z kolei pozwalają na obniżanie temperatury wygrzewania w kabinie lakierniczej do 40°C (np. KLAR 545-00). To także podkłady aspartanowe wypełniające z czasami utwardzania poniżej 1 godz. (np. SPECTRAL 00-RACE).

Ponadto widać zwiększoną popularność kolorów ze znacznie trudniejszymi efektami do cieniowania i odwzorowania w lakierowaniu naprawczym aut (np. Mazda 41V, Mazda 46V czy Renault NNP), które coraz częściej trafiają do serwisów lakierniczych. Wymaga to bardziej zaawansowanych umiejętności lakierniczych i poprawnej kalkulacji w aspekcie kosztów procesu i materiału, co niestety może prowadzić do wydłużenia procesu lakierniczego i zwiększenia jego kosztów. – Do tego należy także dodać wykończenie matowe jako finalny efekt, które perfekcyjnie można odwzorować np. przy użyciu bezbarwnego lakieru SPECTRAL KLAR 535-00 MAT – mówi Tomasz Tomczyk.

Na finalny rachunek ekonomiczny warsztatu lakierniczego wpływa także wiele innych czynników, na które mamy bezpośredni wpływ i które możemy w łatwy i szybki sposób wdrożyć w warsztacie. To m.in. odpowiednie serwisowanie kabiny i urządzeń lakierniczych – co zapewnia nie tylko czyste warunki pracy, ale może także przełożyć się na większą wydajność lakierni i mniejszą awaryjność wykorzystywanego sprzętu. Istotne jest także unikanie błędów poprzez zachowanie odpowiednich procedur lakierowania. Każdy błąd, który wymaga powtórzenia danej czynności, to wymierna strata czasu i pieniędzy.

Spore oszczędności w zużyciu energii, a także w ogólnych kosztach funkcjonowania lakierni, może też przynieść odpowiednie dopasowanie produktów lakierniczych do konkretnych warunków panujących w danym warsztacie. Temperatura w miejscu pracy czy też panująca wilgotność powinny determinować dobór właściwych lakierów i innych produktów.

I wreszcie właściwe zaplanowanie prac całego warsztatu. Optymalizacja w tym zakresie może nie tylko usprawnić codzienną pracę warsztatów lakierniczych, ale również obniżyć koszty ich funkcjonowania.

Artykuł ukazał się w czasopiśmie

O Autorze

Wojciech Traczyk

Redaktor miesięcznika „autoEXPERT”

Tagi artykułu

Zobacz również

Chcesz otrzymać nasze czasopismo?

Zamów prenumeratę