Podniesienie opłat drogowych w krajach UE

Podniesienie opłat drogowych w krajach UE Freepik

Od 1 grudnia 2023 r. Niemcy, jako pierwszy kraj Unii Europejskiej, zwiększyły stawki opłat drogowych. Jest to odpowiedź na unijne przepisy z 2022 r. Termin wdrożenia przepisów przez państwa członkowskie do marca 2024 r. sprawia, że nasi zachodni sąsiedzi stali się pionierem w dostosowywaniu się do nowej polityki. Na podwyżki zdecydowały się również Węgry oraz Austria. Jaki wpływ mają te zmiany na branżę transportową?

W październiku 2023 r. niemiecki parlament federalny, reagując na rosnące wyzwania związane z emisją CO2, jako pierwszy przyjął innowacyjny plan dotyczący opłat drogowych. Nowe regulacje zakładają wprowadzenie podwojonej stawki dla pojazdów ciężarowych z silnikiem Euro VI. Opłaty te są powiązane z emisją CO2. Pierwsza część bazuje na efektywności CO2 danego pojazdu, czyli ilości emitowanego dwutlenku węgla w stosunku do jego wydajności. Druga zaś uwzględnia dodatkowe zewnętrzne koszty związane z emisją CO2, w tym wpływ na środowisko naturalne i zdrowie publiczne.

Nowe przepisy dla starych i nowych aut

Oprócz podwojenia stawek dla ciężarówek Euro VI, podwyżki obejmą również właścicieli pojazdów na gaz ekologiczny - CNG i LNG. Opłaty nie ominą także pojazdów elektrycznych, pomimo tego, że są one ekologiczne. Pozostawienie opłat dla elektryków budzi kontrowersje, w szczególności w kontekście walki z emisją CO2.

Dlaczego pojazdy elektryczne również mają być obciążane opłatami - zwłaszcza, jeżeli koszty zakupu tego rodzaju aut są zdecydowanie większe? Inwestowanie w pojazdy elektryczne miało przecież pomóc uniknąć dodatkowych opłat. I wreszcie skąd wynika tak drastyczna podwyżka w przypadku pojazdów spalinowych? Te istotne pytania wymagają głębokiej dyskusji – mówi Maciej Maroszyk, dyrektor operacyjny TC Kancelarii Prawnej.

Dodatkowe wyzwania elektromobilności

Ubiegłoroczne zakończenie dotacji na elektryczne auta w Niemczech poskutkowało znacznym spadkiem zainteresowania tymi pojazdami. I choć na dzień dzisiejszy nie ma problemu z uch dostępnością, to ten stan rzeczy może się gwałtownie zmienić. Ekspert z TC Kancelarii Prawnej wskazuje, że jeżeli nie rozpocznie się szybka wymiana floty pojazdów, w późniejszym czasie możemy zderzyć się z ich brakiem.

Kolejną trudnością jest ciągły brak postępu w rozwijaniu infrastruktury dla pojazdów elektrycznych w Polsce. Ma to miejsce pomimo tego, że nasza sieć dróg jest stosunkowo nowa i uznawana za jedną z lepszych w Europie – wyjaśnia Maciej Maroszyk.
Liczenie emisji

W miarę rozwijania się infrastruktury umożliwiającej korzystanie z pojazdów zeroemisyjnych, spodziewane są zmiany legislacyjne, promujące ekologiczne rozwiązania w transporcie. Jedna z nich dotyczy liczenia emisji CO2 i innych gazów dla poszczególnych pojazdów.
 
Liczenie emisji w sektorze transportu to ważny, przyszłościowy krok w kierunku zrównoważonego rozwoju. Z tego względu IRU z zadowoleniem przyjęła porozumienie Rady dotyczące podejścia well-to-wheel. Niemniej jednak, istnieją pewne niejasności, szczególnie w kwestii traktowania podwykonawstwa oraz praktyk powszechnych w transporcie drogowym. Dodatkowo niepewność dotyczy także kosztów i biurokracji, które te nowe obliczenia mogą narzucić operatorom transportowym. Propozycja CountEmissions EU, będąca częścią "ekologicznego pakietu towarowego" Komisji Europejskiej ma na celu wprowadzenie wspólnych ram unijnych do obliczania i ujawniania emisji gazów cieplarnianych związanych z transportem pasażerskim i towarowym. Cieszy fakt, że Rada poparła podejście Komisji i dostosowała propozycję CountEmissions EU do normy ISO 14083, która już funkcjonuje i oferuje metodologię obliczeń opartą na well-to-wheel – tłumaczy Maciej Maroszyk.

Zakłócenia w sektorze transportu 

Opłaty drogowe muszą wzrosnąć w całej Unii Europejskiej do 2025 r.. Niestety w przypadku zbyt krótkiego terminu wdrożenia nowych przepisów, firmy transportowe będą borykać się ze sporymi wyzwaniami. Podniesienie opłat drogowych w tak krótkim czasie tworzy trudności, szczególnie dla operatorów transportu, którzy muszą dostosować do nowych stawek dotychczasowe umowy, zawierające jedynie klauzule paliwowe. Podwyżki opłat drogowych mogą wpłynąć również na ceny detaliczne, zarówno w Niemczech, jak i poza nimi. Stąd warto, aby kolejne państwa członkowskie przewidziały odpowiedni czas na wdrożenie wyższych stawek opłat drogowych, umożliwiając branży transportu spedycji i logistyki dostosowanie się do nowej sytuacji. 

Nowa rzeczywistość dla TSL

Zmiany opłat drogowych wprowadzają nową rzeczywistość dla branży transportowej. Podwyżki najmocniej odczują przewoźnicy, na których spocznie obowiązek regulowania tych należności. 

Wyzwaniem będzie również efektywne zarządzanie środkami uzyskiwanymi z opłat drogowych. Dostosowanie systemów opłat do nowych standardów ekologicznych miało zachęcać do dalszych innowacji w dziedzinie ekologicznego transportu, zapewniając jednocześnie zrównoważone i efektywne finansowanie infrastruktury transportowej. 

W kontekście opłat drogowych, w kolejnych latach pojawią się nowe uzasadnienia dla ich ewentualnego podwyższenia. Te zmiany mogą wynikać z różnych czynników, takich jak rosnące koszty utrzymania infrastruktury drogowej, potrzeba finansowania projektów modernizacyjnych czy też dążenie do zrównoważonego rozwoju transportu. Monitorowanie tych ewolucji stanie się istotne dla zrozumienia kierunku, w jakim zmierza polityka opłat drogowych oraz dostosowania się do ewentualnych nowych wyzwań dla branży transportowej – podsumowuje Maciej Maroszyk.

Źródło: TC Kancelaria Prawna

Tagi artykułu

autoExpert 06 2024

Chcesz otrzymać nasze czasopismo?

Zamów prenumeratę