Funkcja i montaż czujnika temperatury spalin EGT
NTNCzujnik EGT najczęściej działa na zasadzie: termopary – gdy 2 różne metale połączone razem generują napięcie proporcjonalne do temperatury lub czujnika rezystancyjnego (RTD), który zmienia opór elektryczny w zależności od temperatury. Prawidłowe umiejscowienie oraz instalacja czujnika mają kluczowe znaczenie dla dokładności pomiarów i niezawodności działania układu. Co to oznacza dla mechaników samochodowych?
Od 1997 r. technologia ASB stworzona przez firmę NTN działa na rynku motoryzacyjnym jako standard w kontekście czujników prędkości koła. Od tamtej pory rozwój motoryzacji i technologii czujników przeszedł transformację, a NTN wprowadziła do swojej oferty kolejną gamę tych produktów.
Powiązane firmy
Jednym z takich produktów jest czujnik temperatury spalin EGT – Exhaust Gas Temperature – produkowany w Europie. Nowoczesne silniki spalinowe, często wspomagane turbosprężarką, pracują pod bardzo dużym obciążeniem, także termicznym.
Czujnik temperatury spalin, jako element zaawansowanych systemów sterowania silnikiem, pozwala na precyzyjny pomiar temperatury gazów wylotowych. Dzięki temu możliwe jest monitorowanie efektywności procesu spalania oraz ochrona komponentów silnika przed przegrzaniem i uszkodzeniami termicznymi.
Czujniki EGT znajdują szerokie zastosowanie zarówno w silnikach diesla, jak i benzynowych, a ich dane wykorzystywane są m.in. do redukcji emisji oraz diagnostyki jednostki napędowej, czyli do kontrolowania procesu spalania oraz jego wpływu na pracę silnika.
Lokalizacja czujnika EGT w samochodach osobowych i dostawczych
Lokalizacja tego elementu różni się w zależności od typu pojazdu i konstrukcji układu wydechowego, ale zazwyczaj znajduje się w miejscach, które najlepiej oddają rzeczywistą temperaturę gazów spalinowych:
- W kolektorze wydechowym, tuż za komorą spalania – czujnik EGT często montowany jest bezpośrednio w kolektorze wydechowym lub na jego wylocie, gdzie spaliny są jeszcze bardzo gorące.
- Przed turbosprężarką – w autach z turbodoładowaniem czujnik umieszczany jest zazwyczaj przed turbiną, aby monitorować temperaturę spalin wchodzących do turbosprężarki i chronić ją przed przegrzaniem.
- Za turbosprężarką lub przed katalizatorem – czasem spotyka się dodatkowe czujniki montowane dalej w układzie wydechowym, np. za turbiną lub tuż przed katalizatorem, by kontrolować dalsze etapy emisji i temperaturę spalin.
- W samochodach dostawczych czujnik EGT umieszczany jest czasem również przy układzie oczyszczania spalin – w nowoczesnych dostawczych autach wyposażonych w systemy redukcji emisji (np. SCR lub DPF), czujniki EGT mogą być też montowane przed i za tymi elementami, by kontrolować temperaturę procesów oczyszczania.
Potencjalne problemy montażowe czujnika EGT
Pomimo iż czujnik jako element sam w sobie nie jest szczególnie skomplikowany, to jednak ze względu na jego umiejscowienie i warunki pracy potrafi przysporzyć problemów. Czujnik EGT najczęściej działa na zasadzie termopary (2 różne metale połączone razem generują napięcie proporcjonalne do temperatury) lub czujnika rezystancyjnego (RTD), zmieniającego opór elektryczny w zależności od temperatury.
Sygnał z czujnika trafia do ECU, który na jego podstawie reguluje:
- dawkę paliwa,
- kąt wyprzedzenia wtrysku i/lub zapłonu,
- ciśnienie doładowania,
- regenerację filtra DPF,
- tryby awaryjne w razie przegrzewania się układu.
Montaż czujnika EGT wymaga więc dokładnego zaplanowania i znajomości specyfiki danego modelu pojazdu. Aby zapewnić prawidłowe działanie układu i uniknąć problemów eksploatacyjnych, należy stosować wysokiej jakości komponenty, przestrzegać zaleceń producenta oraz dbać o właściwe zabezpieczenie instalacji przed wpływem czynników zewnętrznych. Prawidłowe umiejscowienie oraz instalacja czujnika mają kluczowe znaczenie dla dokładności pomiarów i niezawodności działania układu.
Z jakimi problemami mogą spotkać się mechanicy?
1. Ograniczony dostęp do układu wydechowego
MOŻE ZAINTERESUJE CIĘ TAKŻE
W wielu pojazdach układ wydechowy jest obudowany z innymi elementami, jak osłony termiczne, zawieszenie czy elementy układu napędowego. Ze względu na warunki pracy jest też podatny na korozję, zwłaszcza połączeń śrubowych, co znacznie utrudnia demontaż czujnika.
W niektórych modelach dostęp do czujnika EGT wymaga demontażu elementów osprzętu silnika, a w skrajnych przypadkach nawet demontażu silnika lub zawieszenia z pojazdu. Należy wziąć to pod uwagę przy wycenie wymiany tego elementu.
2. Zbyt wysoka temperatura pracy
Ze względu na ekstremalne temperatury pracy (np. nawet 900˚C w kolektorze wydechowym), konieczne jest stosowanie czujników wysokiej jakości, np. czujnika firmy NTN, który gwarantuje trwałość i niezawodność pracy w takich warunkach. Montaż niewłaściwego typu czujnika w takim miejscu może skutkować jego przegrzaniem, awarią lub zafałszowanymi pomiarami.
3. Problemy z wiązką elektryczną
Czujnik EGT wymaga odpowiedniego połączenia z jednostką sterującą (ECU). Nieprawidłowe podłączenie, brak ekranowania przewodów lub ich poprowadzenie zbyt blisko źródeł zakłóceń elektromagnetycznych (np. cewek zapłonowych, alternatora) może prowadzić do zakłóceń sygnału i błędów diagnostycznych. Umieszczenie przewodu zbyt blisko gorących elementów układu wydechowego może także doprowadzić do stopienia izolacji i zwarcia.
4. Korozja i wpływ warunków atmosferycznych
W samochodach dostawczych, które często eksploatowane są w trudnych warunkach atmosferycznych, czujnik EGT oraz jego złącze elektryczne mogą być narażone na wilgoć, sól drogową i błoto. Brak odpowiedniego zabezpieczenia może prowadzić do korozji, przerwania sygnału lub trwałego uszkodzenia sensora.
5. Właściwa kalibracja z systemem ECU
W niektórych przypadkach, może wystąpić problem z kompatybilnością sygnału czujnika z fabrycznym sterownikiem ECU. Wymaga to wykonania dodatkowej procedury przyuczenia sterownika silnika.
Czujnik EGT jest więc – jak widać – dość prostym urządzeniem. Jednakże jego rola jest kluczowa dla bezpieczeństwa termicznego silnika, turbosprężarki oraz układów oczyszczania spalin. Wpływa również na emisję spalin i prawidłowe działanie innych układów.
Dobranie więc produktu wysokiej jakości, szczególnie przy elementach aftermarketowych, jak i prawidłowy montaż są w przypadku tego produktu niezmiernie ważne. Rynek wypełniony jest czujnikami produkowanymi bez żadnych obostrzeń jakościowych, a co za tym idzie – takimi, które nie dają żadnej gwarancji bezpieczeństwa i niezawodności. Warto więc wybierać produkty sprawdzonych firm, które mają wieloletnie doświadcznie na rynku.
Artykuł sponsorowany NTN
NTN Polska
NTN Europe jako część globalnej struktury NTN Group od przeszło 100 lat umacnia swoją pozycję w Europie jako kluczowy partner przemysłu motoryzacyjnego, przemysłowego, lotniczego i kolejowego. Dysponuje rozbudowaną siecią zakładów produkcyjnych i centrów badawczo-rozwojowych zarówno w Europie jak i na całym świecie.
Pozwala to na bliską współpracę z producentami samochodów oraz szybkie reagowanie na potrzeby poszczególnych rynków w ramach produktów rynku wtórnego. Motoryzacja stanowi kluczowy filar działalności NTN Europe.
Portfolio firmy obejmuje m.in. łożyska kół, zestawy do układów napędowych, przeguby homokinetyczne, elementy zawieszenia oraz amortyzatory – rozwiązania stosowane zarówno w pojazdach spalinowych, hybrydowych, jak i elektrycznych. Produkty NTN Europe są obecne w milionach samochodów na europejskich drogach, zarówno jako wyposażenie oryginalne (OEM), jak i w segmencie części zamiennych.
NTN Europe aktywnie rozwija swoją ofertę produktową – m.in. poprzez strategiczną współpracę i inwestycję w LTM, producentem amortyzatorów, co pozwala rozszerzyć portfolio rozwiązań dla rynku motoryzacyjnego i części zawieszenia.
Firma kieruje się zasadą Make the world NAMERAKA – dążeniem do płynności, efektywności i harmonii, przy jednoczesnym poszanowaniu środowiska. NTN Europe inwestuje w technologie i procesy wspierające wydłużenie żywotności produktów oraz redukcję ich wpływu na środowisko naturalne.
W obliczu transformacji rynku motoryzacyjnego firma intensywnie inwestuje w rozwój technologii wspierających elektromobilność, redukcję emisji CO₂ oraz poprawę efektywności energetycznej pojazdów. Innowacje koncentrują się na zmniejszaniu tarcia, wydłużaniu trwałości komponentów oraz optymalizacji pracy układów mechanicznych.
NTN jako firma o ogromnym doświadczeniu technicznym, angażuje się również w działania szkoleniowe prowadzone dla mechaników jak i edukacyjne prowadzone dla szkół technicznych i zawodowych. Poza szkoleniami face to face w całej Europie, firma stara się dostarczać swoim klientom wiele materiałów szkoleniowych w formie online. Można je znaleźć w wielu językach na stronach: