Fazy rozrządu pod kontrolą. Od ciśnienia oleju do napędu elektrycznego
SchaefflerNastawnik faz rozrządu może wykorzystywać ciśnienie oleju silnikowego lub własny napęd elektryczny. Schaeffler przypomina o obu rozwiązaniach przy okazji 30-lecia produkcji nastawników. Szczególnie interesujący jest wariant elektromechaniczny, który pozwala regulować położenie wałka rozrządu niezależnie od ciśnienia w układzie smarowania. Ma to znaczenie zwłaszcza w napędach hybrydowych.
Układ rozrządu musi zapewnić otwieranie i zamykanie zaworów w odpowiednim momencie względem ruchu tłoków. Warunki pracy silnika zmieniają się jednak wraz z prędkością obrotową i obciążeniem. Ustawienie korzystne na biegu jałowym nie musi być optymalne podczas przyspieszania. Regulacja faz rozrządu pozwala dostosować początek i koniec otwarcia zaworów do aktualnego punktu pracy jednostki napędowej.
Powiązane firmy
Jak działa hydrauliczny nastawnik faz rozrządu
W układzie zmiennych faz rozrządu (VVT) nastawnik zmienia położenie kątowe wałka rozrządu względem wału korbowego. Nie należy utożsamiać tej funkcji ze zmianą wzniosu zaworów. Regulacja faz przesuwa w czasie ich otwarcie i zamknięcie, natomiast sam wznios zależy od konstrukcji mechanizmu zaworowego.
Hydrauliczne nastawniki Schaefflera wykorzystują do regulacji ciśnienie oleju silnikowego. Podczas rozruchu, zanim w układzie smarowania narośnie ciśnienie, mechanizm blokujący utrzymuje nastawnik w położeniu bazowym. Według producenta regulacja faz rozrządu pozwala poprawić charakterystykę momentu obrotowego, obniżyć prędkość obrotową biegu jałowego oraz ograniczyć zużycie paliwa i emisję zanieczyszczeń.
Z perspektywy warsztatu istotne jest rozróżnienie między zadanym a rzeczywistym położeniem wałka. Sama informacja o odchyłce nie wyjaśnia jeszcze jej przyczyny. W układzie hydraulicznym może ona wynikać zarówno z usterki nastawnika lub jego sterowania, jak i z warunków zasilania olejem. Diagnostyka wymaga odniesienia wyników pomiarów do dokumentacji konkretnego silnika.
Elektryczny nastawnik faz rozrządu w napędach hybrydowych
Drugim rozwiązaniem jest nastawnik elektromechaniczny, którego główne elementy to bezszczotkowy silnik prądu stałego (BLDC), przekładnia i koło łańcuchowe.Nastawnik ten nie wykorzystuje ciśnienia oleju do zmiany położenia wałka rozrządu.Schaeffler podkreśla, że rozwiązanie to umożliwia szybką i precyzyjną regulację w różnych warunkach pracy.
MOŻE ZAINTERESUJE CIĘ TAKŻE
Szczególną rolę producent przypisuje mu przy uruchamianiu silnika spalinowego w napędach hybrydowych. Według firmy pozwala wtedy ograniczyć zużycie paliwa i emisję CO2, a także drgania i hałas.
Niezależność napędu nastawnika od ciśnienia oleju nie oznacza jednak, że układ rozrządu przestaje wymagać prawidłowego smarowania. Zmienia się sposób regulacji, a nie wymagania stawiane łożyskowaniu wałka, krzywkom czy napędowi łańcuchowemu.
30 lat produkcji i 480 mln układów regulacji faz
Seryjna produkcja hydraulicznych nastawników Schaefflera rozpoczęła się w 1996 r., a elektromechanicznych – w 2015 r. Komunikat firmy z 21 października 2026 r. nie zapowiada więc premiery, lecz podsumowuje rozwój technologii. Łącznie powstało dotychczas około 480 mln układów regulacji faz rozrządu tej marki.
Dla mechaników to sygnał, że pod tą samą nazwą podzespołu mogą kryć się różne konstrukcje. Ustalenie, czy nastawnik jest hydrauliczny, czy elektryczny, powinno poprzedzać interpretację parametrów diagnostycznych i wybór procedury kontrolnej.
Źródło informacji: Schaeffler
