Czy układ jezdny może realnie wpływać na efektywność transportu?

Masa własna, opory toczenia, prawidłowe ciśnienie w oponach oraz sposób obsługi podzespołów nie są pojedynczymi, oderwanymi tematami. Razem wpływają na to, ile ładunku można przewieźć, jak pojazd wykorzystuje energię i jak długo pozostaje dostępny do pracy.

Mniej masy – więcej możliwości

Redukcja masy układu jezdnego nie zawsze oznacza ten sam efekt ekonomiczny. W transporcie, w którym pojazd regularnie wykorzystuje dopuszczalną masę całkowitą, każdy kilogram zaoszczędzony na konstrukcji zwiększa dostępną ładowność.

Jeżeli masa ładunku pozostaje bez zmian, lżejszy pojazd oznacza natomiast mniejszą masę całego zestawu. Dobrym przykładem kierunku rozwoju jest zaprezentowany podczas IAA Transportation 2026 BPW ECO Pro – nowa generacja zespołu piasty dla 9-tonowych osi naczepowych z hamulcem tarczowym i ET 120.

Nowa konstrukcja zmniejsza masę o 20 kg na oś, czyli o 60 kg w pojeździe trzyosiowym. BPW przeprojektowało m.in. piastę, łożyskowanie, hamulec tarczowy, nakrętkę osi oraz połączenie zespołu piasty z osią. Bioniczna konstrukcja piasty i tarczy hamulcowej rozmieszcza materiał zgodnie z przebiegiem sił – tam, gdzie jest rzeczywiście potrzebny.

Więcej o światowej premierze BPW ECO Pro

ECO Pro może współpracować zarówno z zawieszeniem pneumatycznym ECO Air, jak i Airlight II. W połączeniu Airlight II z resorem LightTube oraz nowym zespołem ECO Pro oszczędność masy wynosi 34 kg na oś, a więc ponad 100 kg w pojeździe trzyosiowym. Sam drążony resor LightTube pozwala ograniczyć masę trzyosiowego układu o 42 kg.

Nie tylko masa. Liczą się również opory

Nowy ECO Pro pokazuje też drugi obszar, w którym układ jezdny może wpływać na efektywność energetyczną. BPW zachowało stopniowany układ łożysk, jednocześnie ograniczając tarcie w łożyskowaniu.

Efektem są niższe opory toczenia zespołu, a w konsekwencji mniejsze zapotrzebowanie na energię potrzebną do ich pokonania. To ważne rozróżnienie.

Redukcja masy może dawać przewoźnikowi przede wszystkim większą ładowność, natomiast ograniczanie oporów toczenia oddziałuje bezpośrednio na energię potrzebną do jazdy. W praktyce efektywność powstaje więc z sumy wielu zmian, z których każda może wydawać się niewielka, ale działa przez cały okres eksploatacji pojazdu.

Ciśnienie w oponach – parametr, którego nie warto zostawiać przypadkowi

Opony są kolejnym miejscem, w którym stan techniczny przekłada się na opory toczenia. Nieprawidłowe ciśnienie może zwiększać zużycie opon i paliwa.

Od lipca 2024 r. nowe naczepy są objęte wymaganiami UN ECE R 141 dotyczącymi systemów kontroli ciśnienia w ogumieniu. W rozwiązaniach BPW funkcje te mogą być realizowane na 2 sposoby.

TireMonitor (TPMS) mierzy ciśnienie i temperaturę w poszczególnych oponach oraz przekazuje informacje i ostrzeżenia o odchyleniach. BPW AirSave idzie krok dalej: system nie tylko kontroluje ciśnienie, lecz także automatycznie uzupełnia je podczas jazdy do zadanej wartości. AirSave wykorzystuje istniejącą pneumatykę naczepy i może być połączony z telematyką, dzięki czemu informacje o stanie ogumienia są dostępne również dla zarządzającego flotą.

Więcej materiałów o rozwiązaniach BPW, w tym AirSave i TPMS: profil BPW Polska na LinkedIn

Z punktu widzenia warsztatu różnica jest istotna: TPMS monitoruje i informuje, natomiast AirSave jako system TPRS dodatkowo reaguje na spadek ciśnienia. Nie zwalnia to z prawidłowej obsługi ogumienia, ale pomaga utrzymywać parametr mający znaczenie zarówno dla trwałości opon, jak i zużycia energii.

Efektywność nie kończy się po zjeździe pojazdu z fabryki

Nawet dobrze zaprojektowany układ jezdny wymaga prawidłowej obsługi. Dlatego efektywność transportu warto rozpatrywać również przez pryzmat łatwości serwisowania, właściwego doboru części oraz czasu, jaki pojazd spędza poza eksploatacją.

W ECO Pro pozostawiono znaną z rozwiązań BPW zasadę szybkiego demontażu zespołu piasty przez centralną nakrętkę osi. Zintegrowany mechanizm ściągający umożliwia demontaż bez dodatkowych narzędzi, a konstrukcja ogranicza potencjalne źródła błędów podczas obsługi.

Po rejestracji BPW przewiduje dla ECO Pro 8-letnią gwarancję bez limitu przebiegu. Mała seria ma ruszyć w 2027 r., natomiast rozpoczęcie produkcji wielkoseryjnej zaplanowano na 2030 r.

Cyfryzacja obejmuje również aftermarket. Po zeskanowaniu kodu QR na osi BPW mechanik może przejść w MyBPW bezpośrednio do danych technicznych i listy części przypisanych do konkretnego układu jezdnego.

Potrzebne elementy można następnie wybrać i przejść do systemu zamówień współpracującego dystrybutora bez ponownego przepisywania numerów katalogowych. Takie rozwiązanie ogranicza ryzyko błędnej identyfikacji części i upraszcza proces od rozpoznania potrzeby do zamówienia.

W Polsce zaplecze aftermarketowe BPW Polska uzupełnia marka Marpeto, oferująca części do samochodów ciężarowych, ciągników siodłowych, naczep, przyczep i autobusów. Jakość komponentów, ich prawidłowy dobór oraz obsługa zgodna z dokumentacją mają znaczenie dla utrzymania parametrów przewidzianych dla układu jezdnego i ograniczania nieplanowanych wyłączeń pojazdu z pracy.

Efektywność jest sumą szczegółów

Układ jezdny nie zastąpi oszczędnego napędu ani dobrej aerodynamiki. Może jednak realnie wpływać na efektywność transportu poprzez niższą masę własną, ograniczenie oporów toczenia, właściwe ciśnienie w ogumieniu oraz rozwiązania ułatwiające szybką i prawidłową obsługę.

Kierunek widoczny w rozwiązaniach takich jak LightTube, AirSave czy nowy ECO Pro jest wspólny: ograniczanie masy i strat oraz większa przewidywalność eksploatacji i obsługi. Dla przewoźnika oznacza to, że efektywności nie warto szukać wyłącznie pod maską ciągnika.

Część potencjału znajduje się również w naczepie – dokładnie tam, gdzie ładunek spotyka się z drogą. O rozwiązaniach wpływających na efektywność i eksploatację układów jezdnych będzie można porozmawiać z zespołem BPW Polska podczas TransLogistica Poland 2026. Targi odbędą się w dniach 3–5 listopada w EXPO XXI w Warszawie, a BPW Polska będzie jednym z wystawców.

Artykuł sponsorowany BPW.