Serwis ADAS w warsztacie – bez tego sprzętu się nie obejdzie

Serwis ADAS w warsztacie – bez tego sprzętu się nie obejdzie Magnific – senivpetro

Wymiana szyby, ustawienie geometrii czy naprawa zderzaka coraz częściej oznaczają dla warsztatu także konieczność przeprowadzenia kalibracji kamer i radarów systemów wspomagania kierowcy. Jaki sprzęt jest niezbędny na start, co można dokupić później i dlaczego sam zakup urządzenia nie wystarczy – wyjaśniają eksperci firm Delphi, Hella i Snap-on Equipment.

  • Radar za zderzakiem mógł się przesunąć, choć nadwozie wygląda jak nowe. Po drobnej kolizji parkingowej system często nie zgłasza żadnego błędu. Sprawdź, po jakich naprawach kalibracja jest konieczna.
  • Tarcza fizyczna czy monitor? Eksperci z różnych firm ostrzegają, że ekran potrafi zepsuć kalibrację przez refleksy i odświeżanie obrazu. Dowiedz się, czemu producenci aut stawiają na tablice.
  • Za kalibrację odpowiada ten, kto ją wykonał. Zanim kupisz sprzęt, przejrzyj 10-punktową checklistę i dokumentację, która chroni warsztat w razie sporu.

Jeszcze kilkanaście lat temu adaptacyjny tempomat czy asystent utrzymania pasa ruchu kojarzyły się z samochodami klasy premium. Dziś systemy wspomagania kierowcy (Advanced Driver Assistance Systems – ADAS) montowane są w autach wszystkich segmentów, łącznie z najtańszymi modelami miejskimi.

Dużą rolę odgrywają w tych zmianach unijne regulacje. Jedną z najważniejszych jest rozporządzenie General Safety Regulation (GSR2), którego najnowsza odsłona obowiązuję od lipca br.

Nowe regulacje rozszerzają katalog obowiązkowych systemów z grupy ADAS, których zadaniem jest poprawa bezpieczeństwa kierowców, pasażerów i innych uczestników ruchu drogowego. Zgodnie z najnowszymi przepisami nowe samochody będą dodatkowo wyposażone obowiązkowo m.in. w:

  • inteligentny asystent prędkości,
  • system ostrzegania o zmęczeniu kierowcy,
  • awaryjny układ utrzymania pasa ruchu,
  • system automatycznego hamowania awaryjnego wykrywający pieszych i rowerzystów,
  • rejestrator danych z jazdy.

Dla rynku niezależnych napraw oznacza to jedno: pojazdy z ADAS, które dziś opuszczają salony, będą coraz częściej trafiać do warsztatów niezależnych. W Polsce, przy stosunkowo starym parku samochodowym, proces ten przebiega stopniowo.

Przyspiesza go jednak import używanych aut z Europy Zachodniej, często bogato wyposażonych.

  • Kamera za przednią szybą,
  • radar ukryty za zderzakiem lub emblematem producenta,
  • czujniki w lusterkach i narożnikach nadwozia

to elementy, z którymi mechanik styka się przy zupełnie rutynowych naprawach.

Kiedy kalibracja jest konieczna

Kalibracja ADAS nie jest usługą oderwaną od codziennej pracy warsztatu. Wręcz przeciwnie: najczęściej wynika z klasycznych czynności serwisowych.

Konieczność ponownego ustawienia czujników pojawia się typowo w następujących sytuacjach:

  • po wymianie przedniej szyby z kamerą,
  • po regulacji geometrii kół,
  • po demontażu lub naprawie zderzaka,
  • po naprawach blacharskich przodu i tyłu pojazdu,
  • po wymianie samego czujnika,
  • po zmianach w zawieszeniu, rozmiarze kół lub prześwicie.

Sygnałem są również komunikaty o błędach dotyczące systemów wspomagania. Każdorazowo decydująca powinna być procedura określona przez producenta pojazdu.

To właśnie na tym polu najlepiej widać związek nowoczesnej elektroniki z tradycyjnym warsztatem. Kamera i radar „patrzą” zgodnie z osią jazdy pojazdu.

Jeśli geometria jest ustawiona nieprawidłowo lub zawieszenie ma luzy, nawet poprawnie przeprowadzona procedura kalibracji da błędny wynik. Precyzja przy klasycznych naprawach jest więc warunkiem wstępnym skutecznej kalibracji.

W praktyce warsztatowej warto pamiętać o kilku mniej oczywistych sytuacjach. Przy wymianie przedniej szyby znaczenie ma nie tylko sama kalibracja, ale też jakość optyczna nowej szyby i prawidłowe osadzenie uchwytu kamery.

Zniekształcenia lub niedokładnie przyklejony wspornik mogą uniemożliwić poprawne zakończenie procedury. Wpływ na pracę systemów mają również zmiany wprowadzane przez właściciela auta, takie jak inny rozmiar kół czy obniżone lub podwyższone zawieszenie, które zmieniają położenie czujników względem drogi.

Ostrożności wymagają też drobne kolizje parkingowe. Radar ukryty za zderzakiem może się przesunąć nawet wtedy, gdy na nadwoziu nie widać poważnych uszkodzeń, a system nie zgłasza błędu.

Producenci pojazdów przewidują 2 podstawowe rodzaje kalibracji:

  • statyczną: wykonywaną na stanowisku w warsztacie z użyciem tarcz lub paneli kalibracyjnych ustawionych w ściśle określonej pozycji względem auta, 
  • dynamiczną: polegającą na jeździe w określonych warunkach drogowych, zgodnie z wytycznymi producenta.

Część modeli wymaga jednej z nich, część obu. W każdym przypadku procedura uruchamiana jest za pomocą testera diagnostycznego.

Zanim warsztat kupi sprzęt do kalibracji ADAS 

Decyzja o zakupie wyposażenia do kalibracji ADAS powinna zaczynać się od rzetelnej analizy potrzeb warsztatu, a nie od przeglądania katalogów dostawców tego typu sprzętu. Konrad Goławski, doradca techniczno-handlowy w firmie Hella, radzi, żeby warsztaty, które chcą rozpocząć świadczenie tych usług, w pierwszej kolejności przeanalizowały, jakie marki i modele samochodów najczęściej trafiają do nich „na serwis”. Chodzi szczególnie o pojazdy wyposażone w kamery i radary.

– Pozwoli to dobrać odpowiednie narzędzia, ponieważ poszczególne marki wymagają różnych paneli i akcesoriów do kalibracji konkretnych systemów – wyjaśnia ekspert z Hella.

Podobnie rozkłada akcenty Tomasz Urbaniak, Country Senior Sales Manager Poland w firmie Snap-on Equipment.

– Pierwsza sprawa to ocena, czy warsztat ma odpowiednie stanowisko do wykonywania kalibracji. Chodzi przede wszystkim o wymagane miejsce z przodu, z boku czy z tyłu pojazdu – w zależności od tego, jakie systemy kalibrujemy – mówi Tomasz Urbaniak. – Druga sprawa to dobór systemu i jego wyposażenia pod kątem tego, jakie marki samochodów i jakie systemy będziemy chcieli obsługiwać: czy będą to tylko kamera przednia i przednie radary, czy też kamery 360 stopni i kamera tylna.

Kwestia przestrzeni w warsztacie często bywa niedoceniana, a w praktyce może przesądzić o tym, czy dana usługa jest w ogóle wykonalna. Jak zauważa Konrad Goławski, w przypadku niektórych pojazdów potrzebna jest większa przestrzeń, w innych znacznie mniejsza.

Dlatego doradcy Hella, odwiedzając warsztaty zainteresowane kalibracją ADAS, oceniają nie tylko potrzeby w zakresie wyposażenia, ale też możliwości lokalowe serwisu. Poza samą powierzchnią liczą się również warunki na stanowisku: 

  • równe, wypoziomowane podłoże,
  • jednolite oświetlenie bez ostrych refleksów,
  • brak metalowych przedmiotów w polu działania radaru.

Zestaw startowy i rozbudowa

Co zatem powinno znaleźć się w podstawowym wyposażeniu? Zbigniew Lewandowski, manager Działu Diagnostyki i Wyposażenia Warsztatowego w firmie Delphi, odpowiadając na to pytanie, zaczyna nie od sprzętu, lecz od oprogramowania.

– Podstawą prawidłowej kalibracji systemów ADAS jest właściwe i aktualne oprogramowanie – podkreśla. – W przypadku Diagnostyki Delphi obsługa systemów i funkcji kalibracji jest dostępna w standardowej licencji testera, bez dodatkowych opłat.

W kwestii sprzętu każdy serwis musi – zdaniem Zbigniewa Lewandowskiego, samodzielnie zdecydować, jakie rozwiązanie najlepiej sprawdzi się w jego przypadku. Podstawą są cele kalibracyjne z odpowiednią ścianką pozycjonującą, przeznaczone do systemów umieszczonych z przodu pojazdu, bo od nich zwykle zaczyna się praktyka kalibracyjna warsztatu.

– W wielu serwisach najlepiej sprawdzają się fizyczne cele kalibracyjne w postaci tablic. Bez zbędnej elektroniki i dodatkowych wyświetlaczy są odporne na trudy codziennej pracy w serwisie – po prostu nie ma co się w nich zepsuć – twierdzi ekspert Delphi.

Wraz z rozszerzaniem zakresu usług wyposażenie można uzupełniać. Zbigniew Lewandowski wymienia tu maty do kalibracji systemów kamer cofania i kamer 360 stopni, a także do kalibracji radarów stosowanych w pojazdach marek azjatyckich.

Na takie modułowe podejście stawia również Hella. Jako dobre rozwiązanie na start Konrad Goławski wskazuje urządzenie Hella Gutmann CSC Tool SE wraz z podstawowym zestawem paneli kalibracyjnych.

– To uniwersalna baza, którą można z czasem rozbudowywać o kolejne elementy, dopasowując wyposażenie do obsługiwanych marek i rosnących potrzeb warsztatu – tłumaczy.

Obie powyższe wypowiedzi prowadzą do podobnego wniosku. Nie trzeba od razu kupować kompletu akcesoriów do wszystkich marek i systemów. Rozsądniej jest zacząć od bazy, która będzie odpowiadać profilowi najczęstszych klientów warsztatu, a następnie rozbudowywać ją w miarę rosnącego zapotrzebowania. 

Tarcza fizyczna czy monitor

Jednym z tematów, które budzą w branży dyskusję, jest wybór między fizycznymi tarczami kalibracyjnymi a systemami, w których wzorzec wyświetlany jest na ekranie. Tomasz Urbaniak zwraca uwagę, że przy zakupie należy sprawdzić, czy dany system jest zgodny z procedurą OEM, czyli z wytycznymi producenta pojazdu. Swoje stanowisko w sprawie monitorów formułuje jednoznacznie:

– Wszyscy producenci samochodów nakazują użycie fizycznych tarcz kalibracyjnych, tymczasem w wielu systemach stosowane są monitory, które wyświetlają daną tarczę na ekranie. Monitory nie są fizyczną tarczą. Pokazują obraz z określoną częstotliwością odświeżania – czyli taki obraz nie jest ciągły. Ponadto monitor odbija światło i powoduje powstawanie refleksów. To wszystko może sprawić, że kalibracja zostanie przeprowadzona nieprawidłowo.

Za fizycznymi tablicami przemawia też argument praktyczny, na który wskazywał wcześniej Zbigniew Lewandowski: brak elektroniki oznacza większą odporność na warunki warsztatowe. Warto w tym miejscu odnotować, że na rynku dostępne są również systemy z tarczami cyfrowymi, a ich producenci przekonują o zaletach takiego rozwiązania. Niezależnie od wybranego rozwiązania warsztat musi trzymać się podstawowej zasady: przed zakupem, a potem przed każdą kalibracją, trzeba sprawdzić, jakie wymagania stawia procedura producenta danego pojazdu.

Tester i oprogramowanie

Wielu właścicieli warsztatów zadaje sobie pytanie, czy zakup urządzenia do kalibracji oznacza konieczność wymiany posiadanego testera diagnostycznego.

– To zależy od producenta danego systemu. Są producenci, których testery diagnostyczne współpracują tylko z systemem ADAS ich produkcji – odpowiada Tomasz Urbaniak.

Jak wyjaśnia, w przypadku systemu Snap-on Equipment o nazwie Tru-Point takiego wymogu nie ma. Może być stosowany tester dowolnego producenta, pod warunkiem że zawiera on daną procedurę kalibracji i jest ona zgodna z procedurą producenta pojazdu.

– Nie ma zatem konieczności inwestowania w nowy sprzęt diagnostyczny. Natomiast zawsze warto inwestować w aktualizację oprogramowania diagnostycznego – podkreśla ekspert Snap-on Equipment.

Spostrzeżenie to jest zbieżne z opinią Zbigniewa Lewandowskiego, który aktualne oprogramowanie stawia na pierwszym miejscu. Procedury kalibracyjne zmieniają się wraz z nowymi modelami i aktualizacjami producentów, więc nawet najlepiej wyposażone stanowisko nie spełni swojej roli, jeśli tester nie obsługuje procedury dla konkretnego auta.

Przy wyborze testera warto też pamiętać o dostępie do samego pojazdu. Coraz więcej producentów zabezpiecza komunikację z jednostkami sterującymi bramkami bezpieczeństwa (Secure Gateway). Żeby przeprowadzić kalibrację, warsztat potrzebuje narzędzia z odpowiednią autoryzacją, a niekiedy również konta w systemie producenta.

Kalibracja jako usługa –  skąd się biorą zlecenia?

Inwestycja w sprzęt do kalibracji ma sens wtedy, gdy warsztat ma realne źródła zleceń. Najbardziej naturalne to usługi, które już dany serwis wykonuje: wymiana szyb, naprawy blacharsko-lakiernicze, ustawianie geometrii, wymiana amortyzatorów i elementów zawieszenia.

Kalibracja staje się wtedy uzupełnieniem naprawy, a klient nie musi jechać z autem w kolejne miejsce. Drugim kierunkiem jest współpraca z okolicznymi warsztatami i serwisami szyb, które nie planują własnych inwestycji w tym obszarze, ale regularnie potrzebują takiej usługi. Planując działalność, trzeba uwzględnić czas, przez który stanowisko jest zajęte, łącznie z przygotowaniem pojazdu i diagnostyką. Ważna jest też komunikacja z klientem: warto mu wyjaśnić, dlaczego po wymianie szyby czy naprawie zderzaka kalibracja jest konieczna i od czego zależy działanie systemów, którym powierza swoje bezpieczeństwo.

Kalibracja to finał naprawy, nie cała usługa

Najważniejszym zasobem warsztatu nie jest jednak wyposażenie, a zespół i wiedza, jaką mają poszczególni pracownicy.

– Jak w przypadku każdego nowego profilu działalności warsztatowej, kluczowe jest odpowiednie przygotowanie merytoryczne zespołu. Sama kalibracja nie jest trudnym procesem, jednak stanowi końcowy etap całego procesu naprawy – zauważa Zbigniew Lewandowski.

Z jego doświadczenia wynika, że większość problemów, z jakimi mierzą się warsztaty, które rozpoczynają pracę z systemami ADAS, nie dotyczy samej procedury.

– Większość problemów wynika z niesprawnych elementów systemu ADAS w pojeździe. Tylko właściwa diagnoza i naprawa tych poszczególnych elementów pozwalają uniknąć większości problemów – wyjaśnia przedstawiciel Delphi.

Kalibracja uszkodzonego czujnika, źle zamontowanego uchwytu kamery czy radaru z niesprawnym okablowaniem nie przyniesie oczekiwanego efektu. Wiedzę o prawidłowej diagnozie oraz naprawie systemów ADAS mechanicy mogą zdobyć podczas specjalistycznych szkoleń. Podobnie ocenia to Konrad Goławski.

Jego zdaniem sam proces kalibracji przy wykorzystaniu urządzeń Hella Gutmann nie jest skomplikowany. Szczególnie wersja CSC Tool Pro ogranicza do minimum czynności, które musi wykonać technik, ponieważ urządzenie cyfrowo wspiera prawidłowe ustawienie i przeprowadzenie kalibracji.

– O czywiście podstaw można nauczyć się samodzielnie, jednak zdecydowanie rekomendujemy szkolenie. Przy każdym uruchomieniu urządzenia szkolimy warsztat z prawidłowego wykonywania kalibracji oraz zwracamy uwagę na najczęstsze błędy, których należy unikać.

Istotne jest także wsparcie po zakupie i przeprowadzonym wstępnym szkoleniu. Jak zaznacza ekspert Hella, po uruchomieniu urządzenia warsztat może korzystać z infolinii i w razie potrzeby skonsultować konkretny proces kalibracji.

– Zależy nam na tym, aby warsztat po zakupie urządzenia i podczas jego użytkowania, cały czas mógł liczyć na wsparcie merytoryczne. Zależy nam na tym, aby warsztat nie został sam z urządzeniem po jego zakupie – podkreśla Konrad Goławski.

Dokumentacja i odpowiedzialność

Kalibracja systemów, które mogą samodzielnie hamować pojazd lub korygować jego tor jazdy, to usługa o szczególnym ciężarze.

– Pamiętajmy, że odpowiedzialność prawna spoczywa na osobie wykonującej kalibrację. To ona będzie odpowiadać w razie jakiegoś nieszczęścia – przypomina Tomasz Urbaniak.

Dlatego oprócz sprzętu i wiedzy warsztat potrzebuje rzetelnej dokumentacji. Powinna ona obejmować: 

  • wynik diagnostyki przed kalibracją,
  • potwierdzenie spełnienia warunków wstępnych, takich jak geometria i ciśnienie w oponach,
  • raport z testera po zakończeniu procedury,
  • adnotację o jeździe próbnej, jeśli wymaga jej producent.

Taki zestaw dokumentów pozwala wykazać, że usługa została wykonana zgodnie z procedurą, i chroni zarówno klienta, jak i sam warsztat. Kalibracji systemów ADAS nie należy traktować wyłącznie w kategorii nowej usługi i jednorazowego zakupu urządzenia, lecz jako wejście w nowy obszar kompetencji warsztatu.

Dlatego ważne jest kompleksowe podejście do tego tematu. Najpierw analiza obsługiwanych marek i dostępnego miejsca, potem dobór bazowego zestawu zgodnego z procedurami producentów pojazdów oraz rozbudowa w miarę potrzeb.

Przez cały czas trzeba też dbać o aktualne oprogramowanie i wiedzę zespołu. Nie można też zapomnieć, że kalibracja jest ostatnim krokiem w całej procedurze naprawy.

Jej skuteczność będzie więc zależeć od rzetelnej diagnozy usterki, starannego montażu podzespołów czy prawidłowej geometrii. Jest to o tyle ważne, że dziś sama umiejętność naprawy nowoczesnych samochodów będzie niewystarczająca, jeśli za tym nie pójdzie konieczna w wielu sytuacjach kalibracja systemów wspomagania kierowcy.

Checklista przed zakupem sprzętu do kalibracji ADAS

1. Profil klientów.
Jakie marki i modele z kamerami i radarami najczęściej trafiają do warsztatu? Od tego zależy dobór paneli i akcesoriów, bo poszczególne marki wymagają różnych rozwiązań.

2. Zakres usług.
Czy warsztat będzie obsługiwać tylko kamerę i radar przedni, czy także kamery 360°, kamerę tylną i radary narożne? Każdy kolejny system to dodatkowe wyposażenie i inne wymagania co do miejsca.

3. Stanowisko.
Czy jest wymagana przestrzeń z przodu, z boku i z tyłu pojazdu? Liczy się też równe podłoże i jednolite oświetlenie bez refleksów.

4. Organizacja pracy.
Czy stanowisko kalibracji można zlokalizować blisko stanowiska geometrii? Prawidłowe ustawienie kół poprzedza kalibrację, a krótszy przejazd między stanowiskami oznacza sprawniejszą obsługę.

5. Zgodność z OEM.
Czy system spełnia wymagania procedur producentów pojazdów? To podstawowe kryterium wyboru, bo od poprawności kalibracji zależy działanie systemów bezpieczeństwa.

6. Rodzaj tarcz.
Fizyczne tablice czy wzorce wyświetlane na ekranie? Eksperci Snap-on i Delphi wskazują na zalety tarcz fizycznych: brak refleksów i odporność na warunki warsztatowe.

7. Tester i licencja.
Czy urządzenie współpracuje z posiadanym testerem? Czy procedury kalibracji są dostępne w ramach licencji, a oprogramowanie regularnie aktualizowane?

8. Rozbudowa.
Czy zestaw można modułowo uzupełniać o kolejne panele i maty, w miarę jak rośnie liczba obsługiwanych marek i systemów?

9. Szkolenia i wsparcie.
Czy dostawca szkoli zespół przy uruchomieniu urządzenia i zapewnia pomoc techniczną po zakupie, np. infolinię do konsultacji konkretnych procedur?

10. Źródła zleceń.
Czy warsztat ma naturalny dopływ zleceń (szyby, blacharnia, geometria, zawieszenie) lub partnerów, dla których może wykonywać kalibracje? Od tego zależy, jak szybko inwestycja zacznie na siebie pracować.

Źródło: Materiały redakcyjne

O Autorze

Wojciech Traczyk

Redaktor miesięcznika „autoEXPERT”

Tagi artykułu

Zobacz również

autoExpert 11 2026

Chcesz otrzymać nasze czasopismo?

Zamów prenumeratę